Wywód chorobowy i anatomia patologiczna

Wywód chorobowy i anatomia patologiczna. Przez długi czas hołdowano poglądowi Virchowa, który przypisywał chorobę rozprzestrzenieniu się nieżytu żołądka na dwunastnicę i stąd na drogi żółciowe. Odzwierciedleniem tego poglądu jest nazwa choroby żółtaczka nieżytowa (icterus catarrhalis). Według tej teorii żółtaczkę wywołuje przeszkoda w odpływie żółci wskutek obrzmienia błony śluzowej dwunastnicy na tle jej nieżytu oraz wskutek zatkania ujścia wspólnego przewodu żółciowego przez gęsty czop śluzowy. Dalsze dokładne badania przypadków żółtaczki nieżytowej nie stwierdziły przeszkód w drogach żółciowych ani ich rozszerzenia, które by przemawiało za istnieniem przeszkody. Toteż teoria Virchowa ma dziś znaczenie tylko historyczne, chociaż sama nazwa choroby żółtaczka nieżytowa utrzymała się dotychczas. Eppinger i inni stawiają żółtaczkę nieżytową w związku z pierwotnym uszkodzeniem przez czynniki toksyczne lub zakaźne w ewnątrz zrazikowych włoskowatych naczyń krwionośnych, najczęściej w warstwie środkowej zrazików. Pociąga to za sobą tzw. surowicze zapalenie wątroby (hepatitis serosa). Mianowicie uszkodzone czynnościowo naczynia włoskowate rozszerzają się i stają się bardziej przepuszczalne dla osocza obfitującego w białko. Przechodząc w dużej ilości do przestrzeni Dissego osocze rozszerza je i przez to oddala komórki wątrobowe od naczyń włoskowatych. Nie otrzymując dostatecznej ilości tlenu, tym bardziej że przenikanie tlenu jest utrudnione przez dużą zawartość białka w osoczu, komórki wątrobowe wyrodnieją i ulegają zmianom wstecznym. Komórki miąższowe wątroby mogą częściowo wyrodnieć także wskutek bezpośredniego działania na nie jadu. Wskutek tych zmian budowa beleczkowa zrazików rozluźnia się i kanaliki beleczkowe otrzymują bezpośrednie połączenie z przestrzeniami Dissego. W ten sposób żółć uzyskuje możność przechodzenia do krwi, ta k iż powstaje żółtaczka. Obok zwyrodnienia komórek wątrobowych stwierdza się ich rozrastanie się, dotyczy to żółtaczki wywołanej przez zarazek przesączalny także komórek układu siateczkowo-śródbłonkowego. Zmiany wsteczne są szczególnie silnie wyrażone w zapaleniu miąższowym toksycznym i zakaźnym. [hasła pokrewne: badanie nasienia, objawy ciąży, wyprawka dla noworodka ]